Ceza Muhakemesi Kanunu

Ceza Muhakemesi Kanunu, bir suç şüphesiyle başlayan sürecin kurallarını koyar. İfade alma, gözaltı, tutuklama, iddianame, duruşma ve kanun yolları bu kanunun konusudur. Şüpheli ve sanığın avukat yardımından yararlanma gibi hakları da burada düzenlenir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını düzenleyen 231. madde, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yeniden yazıldı. Aşağıdaki özet güncel metne göre hazırlandı.

Öne çıkan maddeler

Madde 91: Gözaltı süresi

Yakalanan kişi Cumhuriyet savcısınca serbest bırakılmazsa gözaltına alınabilir. Gözaltı süresi, yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez. En yakın hâkime götürmek için gereken yol süresi buna dahil değildir, ancak o süre de on iki saati aşamaz.

Toplu işlenen suçlarda savcı, gözaltının her defasında bir günü geçmemek üzere üç güne kadar uzatılmasına yazılı emir verebilir.

Madde 100: Tutuklama

Tutuklama için kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ve bir tutuklama nedeni birlikte bulunmalıdır. Kaçma şüphesi ile delilleri karartma ya da tanık üzerinde baskı kurma şüphesi başlıca tutuklama nedenleridir. İşin önemiyle veya beklenen cezayla ölçülü olmayan durumlarda tutuklama kararı verilemez.

Madde 141: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

Kanuna aykırı biçimde yakalanan veya tutuklanan, yasal gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan ya da tutuklandıktan sonra kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı verilen kişi, uğradığı maddi ve manevi zarar için devletten tazminat isteyebilir.

Madde 231: Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB)

Yargılama sonunda verilen ceza iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasıysa mahkeme hükmün açıklanmasını geri bırakabilir. Güncel metne göre bunun için üç şart aranır: sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği kanaatinin oluşması ve suçtan doğan zararın tamamen giderilmesi. Zarar hemen ödenemiyorsa, denetim süresince aylık taksitlerle ödenmesi şartıyla da karar verilebilir.

Sanık beş yıl denetim süresine tabi tutulur. Bu sürede kasten yeni bir suç işlemez ve yükümlülüklere uyarsa dava düşer. HAGB kararı verilen hükümde hapis cezası ertelenemez ya da seçenek yaptırıma çevrilemez. Karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.

Madde 253: Uzlaştırma

Şikâyete bağlı suçlarda ve kanunda sayılan bazı suçlarda taraflar önce uzlaştırmaya davet edilir. Kasten yaralamanın bazı halleri, taksirle yaralama, tehdit, konut dokunulmazlığının ihlali, hırsızlık ve dolandırıcılık bu suçlardandır. Uzlaşma sağlanır ve şüpheli edimini bir defada yerine getirirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.

Bu kanunla ilgili hizmetlerimiz

Gözaltı, ifade, tutuklamaya itiraz ve duruşma süreçleri için ceza hukuku sayfamıza göz atabilirsiniz. Suçların ve cezaların tanımı Türk Ceza Kanunu sayfasında.