Türk Ceza Kanunu

Türk Ceza Kanunu, hangi davranışların suç sayıldığını ve bunlara hangi cezanın verileceğini belirler. Genel hükümler bölümü kast, taksir, teşebbüs, iştirak ve cezaların uygulanması gibi konuları kapsar. Suçların tek tek tanımı ise özel hükümler bölümündedir.

Ceza dosyalarında süreler kısadır ve kaçırılan bir süre çoğu zaman geri getirilemez. Aşağıda en sık soru aldığımız maddeleri özetledik.

Öne çıkan maddeler

Madde 50: Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar

Bir yıl veya daha kısa süreli hapis cezası kısa süreli sayılır. Mahkeme bu cezayı adli para cezasına, zararın tamamen giderilmesine, belirli yerlere gitme yasağına ya da gönüllü olmak şartıyla kamuya yararlı bir işte çalışmaya çevirebilir.

Bazı durumlarda çevirme zorunludur. Daha önce hapis cezası almamış kişiye verilen otuz gün ve daha kısa hapis cezası ile suç tarihinde 18 yaşından küçük ya da 65 yaşından büyük olanlara verilen bir yıl ve daha kısa hapis cezası mutlaka bu yaptırımlardan birine çevrilir.

Madde 51: Hapis cezasının ertelenmesi

İki yıl veya daha az hapis cezası alan kişinin cezası ertelenebilir. Suç tarihinde 18 yaşından küçük ya da 65 yaşından büyük olanlar için bu sınır üç yıldır. Erteleme için kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezası almamış olması ve mahkemede tekrar suç işlemeyeceği kanaatinin oluşması gerekir.

Mahkeme bir yıldan az, üç yıldan fazla olmamak üzere bir denetim süresi belirler. Bu süre verilen cezadan kısa olamaz.

Madde 66: Dava zamanaşımı

Kamu davası, suçun kanundaki cezasının üst sınırına göre belirlenen süre geçince düşer. Beş yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektiren suçlarda bu süre sekiz yıl, beş ile yirmi yıl arasında hapis gerektiren suçlarda on beş yıldır. Yirmi yıl ve üzeri hapis gerektiren suçlarda yirmi, müebbet hapiste yirmi beş, ağırlaştırılmış müebbet hapiste otuz yıl uygulanır.

Madde 73: Şikâyet süresi

Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet hakkı olan kişi, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmalıdır. Bu süre geçerse soruşturma yapılamaz. 2024'te eklenen cümleye göre hakaret suçunda şikâyet süresi, fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren hiçbir durumda iki yılı geçemez.

Şikâyetten vazgeçme, kanunda aksi yazılı değilse davayı düşürür.

Bu kanunla ilgili hizmetlerimiz

Soruşturma, kovuşturma ve şikâyet süreçleri için ceza hukuku sayfamıza bakabilirsiniz. Gözaltı, tutuklama ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kuralları Ceza Muhakemesi Kanunu sayfasında.