LL.M. Av. Muhammet Enes ÇIKATKurucu Avukat
İşten çıkarıldınız ya da ayrılmak üzeresiniz ve kıdem tazminatı alıp alamayacağınızı merak ediyorsunuz. Aynı işverende en az bir yıl çalıştıysanız ve iş sözleşmeniz kanunda sayılan yollardan biriyle sona erdiyse, her tam yıl için 30 günlük brüt ücretiniz kadar kıdem tazminatı alırsınız. 1 Temmuz - 31 Aralık 2026 döneminde bir yıl için ödenebilecek en yüksek tutar 73.729,87 TL'dir. Tazminattan yalnızca damga vergisi kesilir.
Kısaca
- Hak kazanmak için en az bir yıllık kıdem gerekir.
- İstifa eden işçi kural olarak tazminat alamaz. Haklı nedenle fesih, emeklilik, askerlik ve evlilik bu kuralın istisnalarıdır.
- Hesap, yemek ve yol gibi düzenli ödemeler eklenmiş giydirilmiş brüt ücret üzerinden yapılır.
- Ödenmeyen tazminat için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Zamanaşımı beş yıldır.
Kıdem tazminatı almanın şartları nelerdir?
Kıdem tazminatının dayanağı 1475 sayılı eski İş Kanunu'nun 14. maddesidir. 4857 sayılı İş Kanunu bu maddeyi yürürlükte bıraktığı için hesap bugün de ona göre yapılır. İki şart birlikte aranır.
Birincisi, işçinin aynı işverene ait işyerlerinde en az bir yıl çalışmış olmasıdır. Deneme süresi ve yıllık izinler bu süreye dâhildir.
İkincisi, iş sözleşmesinin şu yollardan biriyle sona ermesidir:
- İşverenin feshi. Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranış gerekçesiyle yapılan fesih (İş Kanunu m. 25/II) bunun dışındadır.
- İşçinin haklı nedenle feshi (İş Kanunu m. 24)
- Muvazzaf askerlik
- Yaşlılık, emeklilik ya da malullük aylığı veya toptan ödeme almak için ayrılma
- Yaş dışındaki emeklilik şartlarını tamamlayıp SGK'dan aldığı yazıyla ayrılma. Örneğin 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olanlarda 15 yıl sigortalılık ve 3.600 prim günü.
- Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması
- İşçinin ölümü. Tazminat bu durumda mirasçılara ödenir.
İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
Kural olarak hayır. İstisna, istifanın aslında haklı nedenle fesih olmasıdır. İş Kanunu'nun 24. maddesine göre işçi şu durumlarda sözleşmeyi bildirim süresini beklemeden feshedebilir ve tazminata hak kazanır:
- Ücretin, fazla çalışma ücretinin ya da diğer işçilik alacaklarının zamanında ödenmemesi
- SGK primlerinin eksik gün ya da gerçek ücretten düşük gösterilerek yatırılması
- İşverenin hakaret, taciz veya sistemli psikolojik baskısı
- Çalışma koşullarının işçinin yazılı onayı olmadan esaslı biçimde ağırlaştırılması
Fesih bildiriminin dili burada sonucu belirler. "Kendi isteğimle ayrılıyorum" yazan bir dilekçe, haklı nedeni sonradan ispat etmeyi zorlaştırır. Fesih yazısında gerekçe açıkça yazılmalı, mümkünse noter kanalıyla gönderilmelidir. Hakaret ya da taciz gibi ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışlara dayanan fesih, bu davranışı öğrendiğiniz günden itibaren altı iş günü içinde yapılmalıdır (İş Kanunu m. 26).
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Formül şudur: giydirilmiş brüt ücret × çalışma süresi (yıl). Bir yıldan artan ay ve günler de orantılı olarak hesaba katılır.
Giydirilmiş ücret, brüt maaşa düzenli ve sürekli ödenen yan hakların eklenmesiyle bulunur. Yemek ve yol yardımı, düzenli prim ve ikramiye, kira yardımı bu kapsamdadır. Bir defaya mahsus ödemeler ve fazla mesai ücreti hesaba katılmaz.
Örnek hesap
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Brüt ücret | 45.000,00 TL |
| Yemek yardımı (aylık) | 3.000,00 TL |
| Yol yardımı (aylık) | 2.000,00 TL |
| Giydirilmiş brüt ücret | 50.000,00 TL |
| Çalışma süresi | 6 yıl 4 ay |
| Brüt kıdem tazminatı | 316.666,67 TL |
| Damga vergisi (binde 7,59) | 2.403,50 TL |
| Net kıdem tazminatı | 314.263,17 TL |
Altı tam yıl için 50.000 × 6 = 300.000 TL, artan dört ay için 50.000 × 4 / 12 = 16.666,67 TL hesaplanır. Giydirilmiş ücret tavanın altında kaldığı için tavan uygulanmadı. Ücret 90.000 TL olsaydı her yıl için 73.729,87 TL esas alınırdı.
Kendi rakamlarınızla hesaplamak için kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. Araç, çıkış tarihinizdeki tavanı kendisi uygular.
2026 kıdem tazminatı tavanı ne kadar?
Tavan yılda iki kez, memur maaş katsayılarına göre belirlenir:
- 1 Ocak - 30 Haziran 2026: 64.948,77 TL
- 1 Temmuz - 31 Aralık 2026: 73.729,87 TL
Hangi tavanın uygulanacağını ödeme tarihi değil, iş sözleşmesinin sona erdiği tarih belirler. Haziranda işten çıkarılan birine ödeme temmuzda yapılsa da 64.948,77 TL'lik tavan esas alınır.
Sigortasız çalıştığım süreler kıdeme sayılır mı?
Evet, ispatlanabilirse. Kıdem süresi SGK kaydına göre değil, fiilen çalışılan süreye göre belirlenir. İşe girişiniz geç bildirildiyse ya da bir dönem hiç sigortasız çalıştırıldıysanız, bu süreyi tanık, banka hesap hareketleri, işyeri giriş kayıtları ve yazışmalarla ispat edip tazminat hesabına ekletebilirsiniz.
Aynı durum ücret için de geçerlidir. Maaşın bir kısmı elden ödenip SGK'ya asgari ücret bildirildiyse, gerçek ücret ispatlandığında hesap o ücret üzerinden yapılır. Aynı işverene ait farklı işyerlerinde geçen süreler ve işyerinin başka bir işverene devrinden önceki süreler de kıdeme dâhildir.
İşten çıkarken imzaladığım ibraname geçerli mi?
Çoğu zaman hayır. Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesi, işçinin işverene karşı alacaklarından vazgeçtiği ibra sözleşmesini sıkı şartlara bağlar. İbranın geçerli olması için şunların hepsi gerekir:
- Yazılı yapılması
- İş sözleşmesinin sona ermesinin üzerinden en az bir ay geçmiş olması
- Alacağın türünün ve miktarının açıkça yazılması
- Ödemenin eksiksiz ve banka aracılığıyla yapılması
Çıkış günü imzalatılan "hiçbir alacağım yoktur" yazılı matbu bir kâğıt bu şartları taşımaz. Aynı şekilde işveren tarafından hazırlanıp imzalatılan istifa dilekçesi de, gerçekte fesih işverenden geldiyse, tanık ve diğer delillerle çürütülebilir. İmzaladığınız belgelerin bir kopyasını saklayın.
Kıdem tazminatından hangi kesintiler yapılır?
Yalnızca damga vergisi, binde 7,59 oranında. Kıdem tazminatı, kanundaki tavanı aşmayan kısmı için gelir vergisinden istisnadır (Gelir Vergisi Kanunu m. 25/7). SGK primi de kesilmez.
Kıdem tazminatı ödenmezse ne yapılır?
Önce arabulucuya başvurulur. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesine göre kıdem tazminatı gibi işçilik alacakları için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir.
Başvuru, işçinin ya da işverenin yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki adliyenin arabuluculuk bürosuna yapılır. Adana'daki büronun adresi ve başvuruda gerekenler Adana Arabuluculuk Bürosu sayfamızda. Arabulucu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde süreci sonuçlandırır, zorunlu hâllerde bu süre en fazla bir hafta uzatılabilir. Anlaşma sağlanırsa anlaşma belgesi icraya konulabilir. Anlaşma olmazsa son tutanakla birlikte iş mahkemesinde dava açılır. Süreç hakkında arabuluculuk sayfamızda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.
Geç ödenen tazminat için, gecikilen süre boyunca bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz istenebilir (1475 sayılı Kanun m. 14). Zamanaşımı beş yıldır ve iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten başlar.
Kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı aynı şey mi?
Hayır. İhbar tazminatı, iş sözleşmesini bildirim süresine uymadan fesheden tarafın karşı tarafa ödediği tutardır (İş Kanunu m. 17). Bildirim süreleri kıdeme göre şöyledir:
- 6 aydan az çalışma: 2 hafta
- 6 ay ile 1,5 yıl arası: 4 hafta
- 1,5 yıl ile 3 yıl arası: 6 hafta
- 3 yıldan fazla: 8 hafta
İki tazminat birbirinden bağımsızdır. Şartları oluşmuşsa ikisi birlikte istenir. İş Kanunu'nun tamamına 4857 sayılı İş Kanunu sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Aynı işyerinde ara verip yeniden çalıştım, süreler birleşir mi?
Önceki dönem için kıdem tazminatı ödenmemişse ve o dönem tazminata hak kazandıran bir sebeple sona ermişse süreler birleştirilir. Önceki çıkış istifayla olduysa o dönem genellikle hesaba katılmaz.
Kıdem tazminatı ne zaman ödenmelidir?
İş sözleşmesinin sona erdiği gün. Taksitle ödeme ancak işçinin kabulüyle mümkündür.
Kısmi süreli çalışanlar kıdem tazminatı alabilir mi?
Evet. Şartlar tam süreli çalışanlarla aynıdır; hesap kısmi süreli çalışmanın ücreti üzerinden yapılır.
İşveren iflas ederse kıdem tazminatı ne olur?
Kıdem tazminatı iflas masasında imtiyazlı alacaklar arasında yer alır. Ödenmeyen son üç aylık ücret için İŞKUR'un Ücret Garanti Fonu'na da başvurulabilir.

